Lastik ölçüsüyle oynamak, aracın en kolay değiştirilebilir ama sonuçları en geniş bileşenine dokunmak anlamına gelir. Fren diski, süspansiyon geometrisi veya şanzıman oranı gibi kalemler sabit kalırken, tekerleğin çapı ve genişliği değiştiğinde bu sabitlerin hepsi farklı bir "girdi" ile çalışmaya başlar. Lastik ebatı değişikliği bu yüzden estetik bir tercih değil, mühendislik hesabı gerektiren bir müdahaledir. Aşağıda konuyu iki eksende inceleyeceğiz: ölçünün matematiği ve bu matematiğin yakıt, ivme, fren ile yol tutuşa yansıması.
Yan duvardaki 205/55 R16 gibi bir kodun her hanesi ölçülebilir bir fiziksel büyüklüğü tanımlar: 205 mm kesit genişliği, genişliğin %55'i kadar yan duvar yüksekliği (112,75 mm) ve 16 inç (406,4 mm) jant çapı. Toplam dış çap bu durumda 406,4 + (2 × 112,75) = 631,9 mm, dönme çevresi ise yaklaşık 1.986 mm olur. Bütün karşılaştırmaların referansı bu tek sayıdır.
Yeni ölçünün dış çapını aynı formülle bulup orijinaline bölmek yeterlidir. Mühendislik pratiğinde kabul edilebilir sapma sınırı genellikle ±%2, en fazla %3 olarak tutulur; bunun üzerine çıkıldığında ABS ve ESP'nin tekerlek hızı sinyallerinden ürettiği referanslar bozulmaya başlar.
| Ölçü | Dış çap (mm) | Fark | Gösterge 100 km/s iken gerçek hız |
|---|---|---|---|
| 205/55 R16 (orijinal) | 631,9 | — | 100,0 km/s |
| 225/45 R17 | 634,3 | +%0,4 | 100,4 km/s |
| 225/40 R18 | 637,2 | +%0,8 | 100,8 km/s |
| 215/55 R16 | 642,9 | +%1,7 | 101,7 km/s |
| 205/60 R16 | 652,4 | +%3,2 | 103,2 km/s |
Araçların hız göstergeleri, gerçek hızın altında değer göstermeyecek biçimde bir emniyet payıyla ayarlanır. Dış çapı büyüttüğünüzde bu pay erir, hatta ters yöne geçer: tablodaki %3,2'lik örnekte gösterge 100 derken araç fiilen 103 km/s ile ilerler. Aynı hata kilometre sayacına da yansır; fiilen 100 km yol alırken sayaç yalnızca 96,9 km yazar. Yol bilgisayarı tüketimi hesaplarken bu kısa mesafeyi kullandığı için ekranda görünen litre/100 km değeri de yaklaşık %3 yüksek çıkar. Bakım aralıklarının kilometreye bağlandığı düşünülürse, motor yağı ve filtre değişimleri de fark etmeden gecikir.
Ölçü değişirken 91V, 94W gibi son ekler gözden kaçar. Yük endeksi bir kademe düşükse lastik, dolu bagaj ve dört yolcuyla yasal taşıma kapasitesinin altında kalır. Ölçüyü değiştirirken jant genişliğinin de lastiğin izin verilen aralığında olması gerekir; aksi halde topuk oturması bozulur, basınç kaybı ve düzensiz aşınma hızlanır. Basınç değerleri de artık kapı eşiğindeki etikette yazılı olan değildir; yeni ölçüye u